Skip to main content

Web Content Display Web Content Display

Center

Breadcrumb Breadcrumb

Navigation Navigation

Web Content Display Web Content Display

20180525

Kalanie własnego gniazda. Kultura, prawo, społeczeństwo/ Ogólnopolska interdyscyplinarna konferencja naukowa. Kraków, 25- 27maja 2018r.

Date: 25.05.2018 - 27.05.2018
Start Time: 9:30
Place: Wszystkie obrady odbywają się w salach 18 i 20 (drugie piętro) przy ul. Gołębiej 20 (Wydział Polonistyki UJ)
Organiser: Wydział Polonistyki UJ, Instytut Europeistyki UJ, Centrum Badań Holokaustu UJ
Contact: kalaniewlasnegogniazda@gmail.com

Nestbeschmutzer, „ta/ten, co kala własne gniazdo”, to postać strukturalnie niespokojna i nerwowa. Jest zawieszona pomiędzy dwoma światami: tym, który będąc jej tak dobrze znany, napawa ją odrazą i tego, ku któremu kieruje swój głos prawdy. Pierwszy to świat jej własnej wspólnoty, jej kraju czy języka, w którym nie tylko dzieje się źle, ale zło działa przy milczącym wsparciu społeczności. Drugi to albo rzeczywistość zewnętrzna – inna rodzina, inne miasto, inny kraj czy kontynent – albo wyobrażony świat wolności, który tkwi gdzieś jeszcze w umysłach ludzi
i potrzebuje nazwania rzeczy po imieniu, by się odrodzić spod duszącego ucisku społecznych tabu. Życie Nestbeschmutzera jest zwykle pasmem trudów. Pierwszy świat takiej osoby nienawidzi, często ściga ją i opluwa; drugi często nie chce jej słuchać.

Kalanie własnego gniazda karane jest na różnych poziomach. Społeczeństwa nie lubią Nestbeschmutzerów, woląc spokój i gęstą, choć swojską atmosferę zakłamania. Nie lubią ich też państwa, zamykając usta, blokując możliwość badań, przewidując w różnych regulacjach prawnych sankcje dla tych, którzy okazują narodowi lekceważenie albo „pomawiają” go o udział w uwierających pamięć zdarzeniach. Ale i pozycja podmiotowa samego Nestbeschmutzera nie jest łatwa: demaskując i krytykując zło, zagląda mu w oczy, przez co – wedle spostrzeżenia Nietzschego – nie pozostaje bez szwanku. Kalającym własne gniazdo grożą obsesje, neurozy i zgorzknienie, a nade wszystko publiczna asocjacja ze zjawiskiem, które chcą usunąć.

Nestbeschmutzer niejedno ma imię. Może być pisarzem/pisarką, jak Thomas Bernhard czy Elfriede Jellinek, czołowi austriaccy „kalacze”, dzięki którym ta pozycja stała się powszechnie rozpoznawana w kulturze. Może być naukowcem bądź badaczką – historyczką, socjologiem lub antropolożką – albo prawnikiem.
Ale również pozycje podmiotowe kalających mogą być diametralnie różne – począwszy od tych, którzy robią to z rozmysłem, czasem wręcz lubując się we wzbudzaniu wściekłości wspólnot, a skończywszy na tych, których mocna lojalność wobec własnej społeczności niespodziewanie zostaje nadszarpnięta przez silniejszą wierność prawdzie i sprawiedliwości.

Jesteśmy przekonani, że zarówno w Europie, jak i przede wszystkim w Polsce, obecne czasy znów stwarzają przestrzeń, w której Nestbeschmutzung
może – a zapewne i powinien – się pojawiać. Ponownie jednak spotyka się on
z niechętnymi bądź jawnie wrogimi reakcjami wspólnot. Dlatego chcielibyśmy przyjrzeć się bliżej temu zjawisku we wszystkich jego aspektach. Interdyscyplinarna konferencja Kalający własne gniazdo – stawia sobie za cel zgromadzić wszystkich badaczy i wszystkie badaczki, dla których problematyka Nestbeschmutzungu wydaje się interesująca. Chcielibyśmy zaprosić Państwa do wspólnego zastanowienia się nad wszystkimi możliwymi płaszczyznami tego zjawiska. Interesują nas zarówno teksty kultury, które chcą demaskować i obnażać zakłamanie wspólnot, pozycje oraz problemy ich autorów i autorek, jak również psychologiczne aspekty krytykowania własnej społeczności oraz prawne konsekwencje ujawniania prawdy
i konfrontowania się ze społecznymi tabu.